Mijn eerste huwelijk

Tegenwoordig schijnen mensen serieuze afwegingen te maken voordat ze een relatie aangaan: houden we van elkaar, hebben we gespreksstof, hebben we genoeg overeenkomsten, hoe staan we er financiëel voor? Om er maar een paar te noemen.

Vroeger ging dat anders; zodra je van de puberteit was genezen, was het tijd om te trouwen. Een andere optie dan trouwen was er niet, want de buren lagen op de loer! Ook werd uitstel tot een wat rijpere leeftijd niet gedoogd, want dan was je wel erg raar in de ogen van de medemens. “Ik weet niet wat er van die jongen terecht moet komen; hij is al 23 en heeft zelfs nog geen meisje!”

In zo’n omgeving val je al gauw voor het eerste het beste meisje dat in aanmerking komt. Nel lachte vriendelijk toen we aan elkaar werden voorgesteld, dat was een prima start! Later bleken we ook nog van de zelfde boeken en films te houden. Dat was genoeg; de eer was gered, ik was geen buitenbeentje meer. Ik had verkering, wat later dat jaar overging in een trouwpartij, in Hoofddorp met een Londense dubbeldekker als trouwkoets.

Samen praten bleek niet onze sterkste kant. Onze gesprekken beperkten zich tot het eten van vanavond, en tot de TV programma’s die we zouden bekijken. We beleefden dus weinig spannende momenten samen; we stonden op, ontbeten, ik ging naar mijn bedrijf, kwam weer thuis, we aten in stilte, keken TV en gingen naar bed.

Je zou hierdoor de indruk kunnen krijgen dat we een ongelukkig huwelijk hadden. Dat was misschien ook wel zo, maar we wisten het niet. We hadden geen vergelijkingsmateriaal. Ons huwelijk was niet slechter dan de andere huwelijken uit onze omgeving. Ons huwelijk was waarschijnlijk zelfs beter. Niet spreken is beter dan schreeuwen, voortdurend ruzie maken, smijten met serviesgoed en vleesvorken, of ‘s ochtends om 8 uur al troost zoeken bij een fles Sherry zoals dat bij veel huwelijken in onze omgeving met regelmaat gebeurde. Andere relaties kolkten als oceanen in een storm, die van ons kabbelde voort als een beekje.

We kregen bijpassende kinderen, twee dochters. Die hadden baat bij ons saaie huwelijk, dat was mooi meegenomen. Ze hoefden nooit, zoals aanpalende kinderen, het huis uit te vluchten vanwege verbaal geweld tussen de ouders. Achteraf gezien vormden we een saai, maar op een bizarre manier harmonieus gezin. Zolang je niet beter weet, kun je zo’n leven heel lang volhouden, zelfs tot de dood erop volgt.

In de jaren negentig veranderde dat. Ik was op zoek naar een OPI scan- en belichtingssysteem, een computersysteem waarmee het totale pre-press traject zou kunnen worden geautomatiseerd. Zo kwam ik terecht bij een Engels bedrijf, Protocol, dat onder leiding stond van twee broers, Trevor en Graham Elworthy. Later heb ik dat systeem inderdaad aangeschaft, maar dat is in dit verhaal geen onderwerp. Waar het om gaat is dat het tussen één van de broers en mij klikte. Graham en ik werden dikke vrienden, en omdat ze nog geen Nederlandse importeur hadden, besloten we om samen te proberen voet aan de grond te krijgen in Europa. Daarvoor was het nodig om regelmatig naar Engeland te gaan voor gesprekken, beursbezoeken etc. Soms bleef ik daar wekenlang.

Daar merkte ik dat ik nooit terug verlangde naar huis. Integendeel, ik zag altijd op tegen de terugreis. Ik begon te beseffen dat ik me veel gelukkiger voelde zonder mijn eega dan met haar. Ik had nooit het gevoel dat ik naar huis mocht, ik had het gevoel dat ik naar huis moest. Eigenlijk zou dat het moment moeten zijn geweest om naar huis te bellen met de mededeling: “Stunt joh, ik heb ontdekt dat ik niet van je houd. Zullen we scheiden?” Maar dat deed ik niet. Dat vond ik slap van mezelf, maar dat was het niet, het was normaal.

Niemand in die omstandigheden doet dat, ontdekte ik later. Je gooit geen oude schoenen weg voordat je nieuwe hebt, of zoals ik heel vroeger op het Gymnasium al had geleerd: Voor iedere beslissing is niet alleen een oorzaak nodig, maar ook een aanleiding. Een oorlog kan jarenlang in de lucht hangen, maar er is een moord of een andere gebeurtenis nodig om hem te laten uitbreken. Je kunt jaren lang van een andere auto dromen, maar meestal koop je die pas als er een dure reparatie aankomt.

Voor een huwelijk geldt dat ook. Een slecht huwelijk is de oorzaak van een scheiding, maar er is een ander vrouw nodig als aanleiding. Als bij een gammel huwelijk, de juiste vrouw verschijnt, dan barst de bom onherroepelijk. Een huwelijk gaat niet naar de bliksem doordat er een andere vrouw in het spel komt. Integendeel, er is ruimte voor een andere vrouw omdat het huwelijk niets voorstelt.

Mijn aanleiding kwam in december 2001, bij toeval, via ICQ, zoals ik al eerder schreef. Maar toen was er ook geen houden meer aan. De barsten in mijn huwelijk werden scheuren, de scheuren werden kloven, de kloven werden ravijnen. En ik vond eindelijk geluk.