Midas Dekkers bij Pauw en Witteman

Onderaan dit stukje staat een uitzending van Pauw en Witteman. Al 8 jaar oud, maar nog steeds actueel en de moeite van het bekijken waard.

Een tafel omringd door lieden die het allemaal beter weten en die voortdurend op de loer liggen om elkaar te kunnen aanvullen / corrigeren / op de vingers tikken; want dat is nu eenmaal de core business van de publieke omroep.
Pauw geeft daar een gave demonstratie van, als hij op een opmerking van Midas Dekkers over mieren, reageert met: “Ja, maar die vervuilen de wereld ook.”
Dieren vervuilen de wereld niet; vervuiling is een monopolie van de mens. Zonder mensheid zou de wereld 100% duurzaam zijn.

Tussen al die betweters is een man als Midas Dekkers, die op een luchtige, maar onverstoorbare manier een nuchtere analyse neerlegt, een verademing.

Mijn eigen mening over het klimaat: Het klimaat verandert al zolang de aarde bestaat. We hebben hier in Nederland tropische omstandigheden gehad maar ook ijstijden. De hunebedden in Drenthe zijn gebouwd met rotsblokken die door gletschers uit Scandinavië zijn meegesleept. De Utrechtse heuvelrug (onder andere) is de eindmorene van een gletscher, een stuwwal die vooruit werd geperst door het oprukkende ijs.

Zo’n 10.000 jaar geleden kwam een eind aan de laatste ijstijd. De temperatuur ging omhoog, met als gevolg dat de ijskappen begonnen te smelten. Als gevolg daarvan steeg de zeespiegel, waardoor het westen van Nederland veranderde in een waddengebied.

Wat nu gebeurt, gebeurde 10.000 jaar geleden ook al, en honderdduizenden jaren geleden, en miljoenen jaren geleden. Het is in de wereldgeschiedenis vaker gebeurd, zonder menselijk ingrijpen. Het hoort bij de kringloop van de wereldgeschiedenis, onder invloed van de afstand van de aarde tot de zon, de zonne-activiteit, de stand van de aardas. Factoren die wij, mensen, helemaal niet in de hand hebben. Ook in de toekomst zal het vaker gebeuren. Afgaand op de geschiedenis, zou de volgende ijstijd “binnenkort” plaats moeten vinden, in de komende paar duizend jaar.

De aarde koelt af en de aarde warmt op, met of zonder onze bemoeienis.

Wij weten dus niet zeker in hoeverre de huidige opwarming door ons is veroorzaakt. Het enige dat wij weten is dat de temperatuur verandert en dat wij de aarde vervuilen. Maar het verband daartussen is onduidelijk.

Moeten we dan maar gewoon doorgaan met vervuilen? Nee! Het is zelfs helemaal niet interessant of wij verantwoordelijk zijn voor het klimaat. We hebben het klimaat niet nodig als motief voor een schonere wereld. Het is onze taak om de aarde schoon te maken; om al die rotzooi op te ruimen die we zelf hebben gemaakt. De lucht moet 100% schoon zijn, de grond, de rivieren, de zee en de zeebodem. Het milieu is pas schoon als we, zoals heeeeel lang geleden, water uit een rivier kunnen drinken.

Iedereen weet dat, maar onze reactie (zelfs die van Midas Dekkers) is wijzen naar de regeringsleiders, die nu toch ècht wel eens iets moeten doen. Wat moeten die regeringsleiders dan doen? Waar wachten we op? Wij wachten, als hele maatschappij, op wetten en regels waaraan wij ons dan moeten houden, om de aarde schoner te maken. We doen pas iets als we daar een opdracht voor krijgen. Zolang de wereldleiders “te beroerd zijn” om die opdrachten te geven, hebben wij het recht gewoon door te gaan met vervuilen.

Waarom beginnen we niet zelf vast, zonder duidelijke opdracht? De regering vervuilt de wereld niet, dat doen wij zelf! Economie zit tussen de oren, en daarmee zit ook het klimaat tussen de oren. We willen steeds meer, en steeds mooier. En zoals Midas Dekkers terecht opmerkt (ik rek zijn opmerking een beetje op): bij iedere productie ontstaat vervuiling. We leven in een vervangingsmaatschappij; als we minder vaak vervangen, dan vervuilen we ook minder.

Onze benzine slurpende auto inruilen voor een elektrische auto klinkt heel milieuvriendelijk, maar is, goed beschouwd, niet meer dan lachwekkend gerommel in de marge waar nauwelijks winst mee is te behalen. We doen daar niet het klimaat een plezier mee, we doen daar Elon Musk een plezier mee. Klimaat is big business, waar industrie en wetenschap grof geld mee verdienen.

GroenLinks heeft in het concept-verkiezingsprogramma voor de hoofdstad het plan opgenomen om de binnenstad van Amsterdam autovrij te maken. Ik ben geen GroenLinks fan en dit is een lastig uit te voeren plan; maar ik ben het er hartgrondig mee eens. Verkeer in steden is een moordaanslag op al die prachtige gebouwen en monumenten. Toevallig was dat zelfs één van de gespreksonderwerpen tijdens de wandelingen door Praag. Het is zo jammer dat alle historische binnensteden worden verziekt door rijdende en geparkeerde auto’s; terwijl daar geen enkele noodzaak meer voor is. Ieder stadscentrum is sneller en goedkoper te bereiken per openbaar vervoer, maar toch blijven we obsessief steden per auto penetreren.

Maar eigenlijk is ook zo’n plan niet meer dan gerommel in de marge. Want buiten Amsterdam eisen we steeds meer asfalt. Wie vanuit het oosten naar Amsterdam rijdt, wordt ontvangen op een 20 meter brede loper van asfalt. 5 rijstroken die we, om het klimaat te sparen, willen vullen met elektrische auto’s; tienduizenden per uur.

Pas als dat asfalt ongebruikt blijft liggen, en het daarom kan worden opgebroken, dàn hebben we een eerste fatsoenlijke stap gemaakt in de richting van een schone aarde. Auto’s moeten niet milieuvriendelijk worden; auto’s moeten verboden worden.